Fransa'da öğrencilerin isyanı büyüyor: 13 Ekim gününe çağrı yapıldı

Fransa'da öğretmen eksikliği, kalabalık sınıflar, bakımsız okul binaları ve eğitimde fırsat eşitsizliğine karşı başlayan lise eylemleri, üniversite öğrencileri ile sendikaların da katılımıyla devam ediyor. Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron yönetiminin eğitim politikalarının protesto edildiği gösterilerde, kamusal eğitime daha fazla kaynak ayrılması ve polis müdahalelerine son verilmesi talep ediliyor.

Fransa İçişleri Bakanlığı verilerine göre 8 Ekim Perşembe günü ülke genelindeki gösterilere 71 bin 500 kişi katıldı. Başkent Paris'te ise 24 bin 500 kişi sokaklara çıktı. Ayrıca ülke genelinde 55 bin öğrenci okul önlerinde düzenlenen eylemlere katıldı. Bu öğrencilerin bir bölümü daha sonra kent merkezlerindeki gösterilere geçti.

Eğitim Bakanlığının 9 Ekim Cuma sabahı açıkladığı verilere göre ülke genelinde 141 lise tamamen kapalı bulunuyor. Bir önceki gün ise 375 okulda eğitime kısmen ya da tamamen ara verilmişti.

Fransa'da öğrencilerin isyanı büyüyor: 13 Ekim gününe çağrı yapıldı

📌Eğitim sistemindeki eşitsizliklere ve yetersiz kaynaklara karşı başlayan öğrenci eylemleri ülke geneline yayıldı

📌Fransız Devrimi'nin simgelerinden tarihi Bastille Meydanı'nda on binlerce kişi bir araya… pic.twitter.com/nxTPFEYitP

— BirGün Gazetesi (@BirGun_Gazetesi) October 9, 2026

HÜKÜMETİN 3 BİN ÖĞRETMEN VAADİ YETERSİZ BULUNDU

Öğrenci hareketinin büyümesi üzerine Başbakan Sébastien Lecornu'nun ekim ayı sonuna kadar somut adımlar atılacağı yönündeki açıklamasının ardından Eğitim Bakanı Édouard Geffray yeni önlemler duyurdu.

Geffray, 8 Ekim akşamı yaptığı açıklamada, hâlihazırda öğrencilere ders vermek üzere görevlendirilmemiş yaklaşık 3 bin yedek öğretmenin 9-13 Ekim tarihleri arasında ihtiyaç duyulan liselere yönlendirileceğini söyledi.

Bakanlık, öğretmen açığının özellikle ağır olduğu 114 liseyi öncelikli olarak belirlerken 400 liseyi daha sorunlu kategoride değerlendirdi. Ayrıca birkaç yüz sözleşmeli öğretmenin işe alınması ve mevcut öğretmenlerin ek derslerle görevlendirilmesi planlanıyor.

Ancak hükümetin açıkladığı önlemler eğitim sendikalarını ikna etmedi.

Fransız eğitim sendikası SNES-FSU'nun Genel Sekreteri Sophie Vénétitay, söz konusu önlemleri kalıcı çözüm üretmekten uzak, aceleyle hazırlanmış bir müdahale olarak değerlendirdi. Sendikaya göre sorun yalnızca mevcut öğretmenlerin okullara dağıtılmasından değil, yıllardır sürdürülen eğitim politikalarından kaynaklanıyor.

9 SENEDE 10 BİN ÖĞRETMEN KADROSU KAPATILDI

SNES-FSU'nun verilerine göre 2017'den bu yana kamuya bağlı ortaöğretim kurumlarında 10 bin 230 öğretmen kadrosu kaldırıldı. Sendika, öğrenci sayısındaki artışa karşın kadroların azaltılmasının kamusal eğitimi zayıflattığını vurguluyor.

Fransa'nın en büyük sendikal konfederasyonlarından CFDT'nin Genel Sekreteri Marylise Léon da hükümetin 3 bin öğretmen açıklamasını ilk adım olarak değerlendirmekle birlikte talepleri karşılamaktan uzak buldu.

Öğrenci örgütleri ve sendikalar, kamusal eğitim sistemindeki sorunların çözümü için acil kaynak aktarılmasını istiyor.

Öğrencilerin talepleri arasında öğretmen açığının kapatılması, okul binalarının yenilenmesi, sınıf mevcutlarının düşürülmesi, ders programlarının hafifletilmesi ve üniversiteye geçişte eşitsizlik yarattığı gerekçesiyle eleştirilen Parcoursup sisteminin değiştirilmesi bulunuyor.

Öğrenci sendikaları, taleplerin karşılanabilmesi için eğitim sistemine 10 milyar avroluk kaynak ayrılmasını istiyor.

13 EKİM GÜNÜ GREV ÇAĞRISI

Öğrenci örgütleriyle eğitim emekçilerini bir araya getiren sendikal ittifak, 13 Ekim Salı günü ülke genelinde yeni bir grev ve gösteri çağrısı yaptı.

Hükümet ise öğrencilerin taleplerinin bir bölümünün 2027 bütçe görüşmelerinde değerlendirileceğini açıkladı.

La Bastille est reprise. Démonstration puissante de la jeunesse qui porte ses revendications de la plus belle façon qui soit ! Fierté immense. Rendez-vous mardi 13 octobre à l'appel des syndicats de jeunes et des salariés. https://t.co/5SYLDREZam

— Jean-Luc Mélenchon (@JLMelenchon) October 8, 2026

ÜNİVERSİTELER VE ÖZEL OKULLAR DA EYLEMLERE KATILDI

Paris'in emekçi mahalleleri ve banliyölerindeki liselerden yayılan protestolar, başkentin köklü üniversitelerine ve özel eğitim kurumlarına da ulaştı.

Paris-Panthéon-Assas Üniversitesi önünde 8 Ekim'de toplanan öğrenciler, çöp konteynerleri ve çeşitli malzemelerle girişleri kapatarak oturma eylemi düzenledi. Polis, 9 Ekim sabahı üniversite önündeki barikatlara müdahale etti.

Paris'in köklü özel yükseköğretim kurumlarından Katolik Enstitüsü de tarihinde ilk kez bu ölçekte bir öğrenci ablukasıyla karşılaştı. Enstitü yönetimi, Paris yerleşkesinin 10 Ekim'e kadar kapalı tutulacağını duyurdu.

Lyon ve Villeurbanne'da liselerin önünde protestolar sürerken Lyon-III Üniversitesi'nde toplanan öğrencilere de polis müdahale etti.

Özel okullarda öğrenim gören bazı öğrenciler ise devlet okullarındaki akranlarıyla dayanışma amacıyla eylemlere katıldıklarını belirtti.

BASTILLE MEYDANI'NDA ON BİNLER BULUŞTU

Très grosse charge de la police sur la place de la Bastille à Paris après de nombreux jets de projectiles. #BlocusLycées #BlocusUniversités #8octobre #Paris https://t.co/lC40iWIkjF

— Luc Auffret (@LucAuffret) October 8, 2026

Paris'teki eylemlerin merkezi, Fransız Devrimi'nin simge mekanlarından Bastille Meydanı oldu.

Lise ve üniversite öğrencileri, okulları önünde gerçekleştirdikleri protestoların ardından meydanda bir araya geldi. Öğrenciler, Macron yönetimini protesto ederken eğitimde eşitlik ve polis şiddetine son verilmesi taleplerini dile getirdi.

Fransa ve Filistin bayraklarının taşındığı gösterilerde faşizm karşıtı sloganlar da atıldı. Eylemcilerin pankartlarında gençlere yönelik polis şiddetini eleştiren mesajlar öne çıktı.

Bastille Meydanı'ndaki gösterinin son bölümünde bazı gruplarla polis arasında çatışmalar yaşandı. Polis, göstericileri dağıtmak amacıyla biber gazı ve tazyikli su kullandı.

Bordeaux ve Saint-Étienne başta olmak üzere bazı kentlerde de okul binalarının ateşe verilmesi, kamu mallarına zarar verilmesi ve güvenlik güçleriyle çatışmalar meydana geldi. Ancak şiddet olayları, ülke genelindeki eylemlerin tamamını yansıtmıyor.

POLİS ŞİDDETİNE BEŞ AYRI SORUŞTURMA

Gösterilerde polisin güç kullanımı, ülkedeki başlıca tartışma konularından biri hâline geldi.

Paris Savcılığı, 9 Ekim Cuma günü sosyal medyada yayılan ve bir polisin göstericiye diz attığını gösterdiği belirtilen görüntüler üzerine soruşturma başlattı. Böylece Paris'teki lise eylemlerinde polis şiddeti iddialarıyla ilgili polis denetim birimi IGPN'ye gönderilen adli soruşturma sayısı beşe yükseldi.

Öte yandan 15 yaşındaki bir öğrencinin polis tarafından kullanılan ses etkili bir bomba nedeniyle elini kaybetmesinin ardından İçişleri Bakanı Laurent Nuñez, söz konusu mühimmatın lise eylemlerinde kullanımının soruşturma sonuçlanana kadar askıya alındığını duyurmuştu.

28 Eylül'de Saint-Ouen-l'Aumône'daki bir lise önünde ise 14 yaşındaki bir öğrenci, polisin attığı gaz mühimmatının isabet etmesi sonucu ağır yaralandı. Öğrencinin çenesinde kırıklar oluştu, çok sayıda dişi zarar gördü.

Uluslararası Af Örgütü ve Yargıçlar Sendikası da polisin orantısız güç kullandığı yönündeki eleştirilerini dile getirdi.

Buna karşın Hükümet Sözcüsü Maud Bregeon, güvenlik güçlerinin kullandığı silahları savunarak öğrencilerin polis karşısında tehlikede olmadığını ileri sürdü. Bregeon, hükümetin önceliğinin kamu düzeninin sağlanması ve öğrencilerin derslerine dönmesi olduğunu söyledi.

8 Ekim'deki eylemlerde 504 kişi gözaltına alınırken 48 polis ve jandarma yaralandı. Eylemlerin başlamasından bu yana gözaltına alınanların sayısı ise 6 bin 500'ü aştı.

YENİ EYLEM TARİHİ 13 EKİM

Hükümetin attığı adımların ardından eylemlerin nasıl devam edeceği tartışılırken öğrenci örgütleri ve sendikalar 13 Ekim'deki yeni seferberliğe hazırlanıyor.

Son kamuoyu araştırmaları da eğitim taleplerine yönelik geniş bir destek bulunduğunu gösteriyor. Elabe araştırmasına göre Fransızların yüzde 72'si öğrencilerin taleplerini destekliyor.

Fransa'da gençlerin başlattığı hareket, böylece yalnızca okulların fiziki koşullarını değil, kamusal eğitime ayrılan kaynakları, eğitimde sınıfsal eşitsizlikleri ve devletin protestolara yaklaşımını da ülke siyasetinin gündemine taşımış durumda.