Saimbeyli depremlerinin yerbilimsel özellikleri değerlendirildi

Bilimvegelecek'in haberine göre, Haluk Eyidoğan imzalı makalede Adana ili Saimbeyli ilçesi güneyinde 1 Eylül 2026 ile 7 Ekim 2026 tarihleri arasında oluşan deprem etkinliğinin yerbilimsel özellikleri değerlendirildi.

İnceleme alanında deprem potansiyeli taşıyan belirgin fay hatlarının Saimbeyli Fayı ve Savrun Fayı olduğu belirtildi. MTA kayıtlarına göre bu fayların diri (etkin) faylar olduğu ve zaman zaman üzerlerinde ve yakınlarında çeşitli büyüklüklerde deprem etkinliklerinin oluştuğu ifade edildi.

Deprem etkinliği verilerinin 1 Eylül 2026 ile 7 Ekim 2026 tarihleri arasında AFAD-DAD (2026) arşivinden seçilip haritalandığı aktarıldı. Bu zaman aralığında seçilen alandaki deprem etkinliğinde büyüklükleri M: 1.0 ve daha fazla olan depremlerle ilgili verilerin sayısının AFAD Deprem Araştırma Dairesi verilerine göre 273 olduğu kaydedildi.

Depremlerin alandaki konumları ile konumlarının ve büyüklüklerinin zaman içerisindeki değişimlerinin grafiklerle gösterilip yorumlandığı belirtildi. Saimbeyli ve Savrun fayları arasında kalan bölgede 21 Eylül 2026 tarihinde sismik moment büyüklüğü Mw: 5.0 olan bir depremin meydana geldiği ifade edildi.

Bu deprem öncesi bölgede daha küçük depremlerin etkinleştiği ve 21 Eylül 2026'daki Mw: 5.0 büyüklüğündeki deprem sonrası artçı deprem etkinliğinin sürdüğü gözlemlendi. Depremin Savrun Fayı'na daha yakın olmasına rağmen hangi fayla ilişkili olduğunu kesin söylemenin mümkün olmadığı, her iki fayın da MTA Diri Fay Haritası'ndaki bilgilere göre sol yönlü doğrultu atımlı fay türünde olduğu aktarıldı.

Depremin fay düzleminin sismolojik çözümünün KKD-GGB doğrultusunda bir normal fay hareketi ile ilgili olduğu anlaşıldı. 21 Eylül 2026'daki 5.0 büyüklüğündeki deprem öncesi bölgede küçük deprem etkinliğinin başladığı, bu etkinlik sürerken Kapaklıkuyu Mahallesi'nin 5 km kuzeyinde 5.0 büyüklüğünde bir depremin olduğu belirtildi.

Deprem sonrası artçı deprem etkinliği oluştuğu ve bu etkinlik sürerken 21 Eylül 2026'daki 5.0 büyüklüğündeki depremin 15 km güneybatısında 4 Eylül 2026 tarihinde saat 14:19 ve 14:36'da büyüklüğü 4.8 ve 4.9 olan iki depremi de içeren başka bir deprem etkinliğinin başladığı ifade edildi. Aynı gün saat 14:43'te 5.2 büyüklüğünde deprem olduğu, bunu takiben büyüklükleri 4.1 ile 4.4 arasında değişen üç deprem ve çok sayıda daha küçük deprem etkinliğinin sürdüğü kaydedildi.

Deprem etkinliğinin derinliklerinin 7 km ile 9 km arasında değiştiği, yerkabuğunun üst kesimlerinde olan bu etkinliğin zaman ve mekandaki dağılım örüntüsünün şekillerle gösterildiği belirtildi. 1 Eylül 2026'da başlayan ve 21 Eylül 2026'daki 5.0 büyüklüğündeki depremle süren etkinliğin güneye doğru göç ettiği, sismotektonik özellikler bakımından ilginç bir deprem etkinlik davranışının oluştuğu aktarıldı.

Bu deprem etkinliğinin birbirinden 15 km uzakta iki adet büyüklüğü 5.0 ve 5.2 civarında depremleri de içerdiği ve etkinliğin bölgedeki Saimbeyli Fayı ile Savrun Fayı arasında ve onlara paralel bir biçimde güneybatıya göç ettiği anlaşıldı. Deprem etkinliğinin güneye doğru göç olgusunun 21 Eylül 2026'daki 5.0 büyüklüğündeki depremden sonra çok daha belirgin olduğu ifade edildi.

Deprem konumlarına göre kuzeydoğu-güneybatı doğrultusunda konumlanan deprem etkinliğinin, her ikisi de sol yönlü doğrultu atımlı olan Saimbeyli Fayı'na 15-20 km, Savrun Fayı'na ise 10 km uzaklıkta olduğu belirtildi. Bu amaçla deprem etkinliğine ait EMSC (2026) tarafından verilen sismolojik fay düzlemi çözümlerinin incelendiği aktarıldı.

Farklı deprem merkezlerinin saptamalarına göre Saimbeyli deprem etkinliğini oluşturan ve büyüklüğü 4.0 ve daha fazla olan 6 depremin fay düzlemi çözümlerinin, etkinliğin KKD-GGB doğrultulu normal fay oluşumu ile ilgili olduğunu gösterdiği ifade edildi. İki sol yönlü doğrultu atımlı fay arasında konumlanan bu deprem etkinliğinin nasıl bir sismotektonik rejim ve mekanizma ile oluşturulduğu sorusuna yanıt için bir tektonik model sunulduğu belirtildi.

Bu modele göre, doğrultu atımlı fay bölgelerinde deprem sırasında fay doğrultusuna dik yönde gelişen yanal gerilmelerin yerkabuğunun bazı bölgelerinde çek-ayır havzaları ve çöküntü havzaları oluşturduğu kaydedildi. Doğrultu atımlı fay bölgelerindeki sürekli yanal hareketlerin bu çöküntü havzalarında zaman zaman normal faylanma hareketleri ile oluşan depremlerin havzanın büyüme rejiminin sürdüğünü gösterdiği ifade edildi.

Sonuç olarak, 21 Eylül 2026 ile 7 Ekim 2026 tarihleri arasında Adana il sınırları içerisinde Saimbeyli Fayı ile Savrun Fayı arasındaki bölgede, beş tanesinin büyüklüğü 4.0 ile 4.9 arasında değişen, iki tanesinin büyüklüğü 5.0 ve 5.2 olan ve toplamda 273 adet çeşitli büyüklükte depremlerden oluşan deprem etkinliğinin konumlarına ve fay mekanizması çözümlerine dayanarak, bu iki fay üzerindeki sol yönlü doğrultu atımlı hareketten kaynaklanan yanal gerilme alanının bölgede KD-GB doğrultusunda bir oblik çek-ayır mekanizması ile havza oluşumunu geliştirdiği sonucuna varıldığı belirtildi.

Haberin devamı için: Bilimvegelecek